1995 - 2005

De geschiedenis van Torhout-Werchter is de geschiedenis van de rockindustrie. Ze zijn samen opgegroeid en ze zijn samen, met vallen en opstaan, volwassen geworden. Dat blijkt nog maar eens in 1999. Een belangrijk jaar dat op dat moment vreemd genoeg niet zo belangrijk aanvoelt. Torhout valt weg. Het is conjunctureel en praktisch niet meer houdbaar om grote namen twee dagen na elkaar te programmeren. Van een Anglo-Europese aangelegenheid is muziek geëvolueerd naar een wereldbusiness. Het aantal festivals is doorheen de jaren talloze keren verveelvoudigd. Carrières van artiesten worden korter. Dat heeft een impact op de gages. Dat betekent ook dat de luttele doorgroeiers alsmaar gegeerder zijn in een wereld die steeds kleiner en steeds melomaner wordt.

De beleidsverklaring van 1999: “T/W wordt in Werchter een fijne mix van feest en festival die appelleert aan een breed jongerenpubliek. Met de grote namen die er vandaag toe doen. En met een tweede podium vol nieuwkomers voor wie zijn talent graag vers en veelbelovend heeft.” De zijpodia worden een tent. De Pyramid Marquee heeft een capaciteit van 6.000 mensen en creeërt de intimiteit van een club binnen een megafestival. Ze heeft bewezen alles aan te kunnen tussen singer-songwriters en drum’n’bass en ze heeft al heel vaak moeite gehad om niet uit haar voegen te barsten. De meest memorabele momenten: Moloko (2003), Franz Ferdinand (2004), Kraftwerk (2005), Beastie Boys (2007) en Underworld (2008).

De toppers worden misschien schaarser, in de breedte is er hoegenaamd geen gebrek aan interessante namen. T/W gaat in 1999 van twee naar drie festivaldagen. Op vrijdag is er een prelude die in de late namiddag “rockerig” start met Mercury Rev en flink na middernacht eindigt in een dansfeest met The Chemical Brothers en Fatboy Slim. De driedaagse telt 43 concerten dat jaar. In 2001 wordt ook vrijdag een volwaardige festivaldag. Er staan nu meer dan 50 namen op de affiche.

In 2003 wordt het bewijs geleverd dat de tijden snel kunnen veranderen. Het illegaal downloaden heeft zulke proporties aangenomen dat de beurzen van artiesten er zwaar onder gaan lijden. Concerten herwinnen aan belang. Ze zijn niet alleen een belangrijke bron van inkomsten. Door het inkrimpen van de promotiebudgetten van platenfirma’s worden ze een belangrijk middel om een publiek op te bouwen. Het grote marktaanbod noopt T/W opnieuw tot uitbreiding. Op donderdagavond openen Björk, Radiohead en Underworld de vierdaagse.

Een markant cijfer: in 2003 zijn acht groepen al een derde keer te gast, Moby en R.E.M. zelfs al de vijfde keer. De vrees van weleer dat carrières sneller opbranden, blijkt dus nogal mee te vallen. Er zijn heel weinig groepen die op eigen kracht een hele wei kunnen vullen. Maar de breedte blijft breed en ook boeiend. Een andere vaststelling: naast traditionele rocklanden Groot-Brittannië en de Verenigde Staten doet ook de rest van de wereld mee. Werchter krijgt Finnen, Duitsers en Italianen op bezoek.

Het publiek pruimt de expansie. De eerste edities van de 21ste eeuw zijn al bij voorbaat uitverkocht. Dat proces gaat alsmaar sneller. In 2002 komt de melding dat het festival vol zit op 20 juni. In 2003 is dat op 21 mei, in 2004 op 26 april. Een nieuw probleem dringt zich op: woekerhandel. In 2004 is ook donderdag een volwaardige festivaldag geworden. Er staan 60 namen op de affiche. De artiesten uit eigen land nemen daar een zeer gezonde 25 procent van in. De Flying Dewaele Brothers zijn in 1999 de eerste Belgische headliner in de Marquee, Praga Khan is in 2000 de eerste hoofdact uit eigen land op de Main Stage.

JONG. Ondertussen op de wei en in het dorp: door de langere looptijd wordt het verblijfstoerisme belangrijker. Dat levert soms samenlevingsproblemen op maar ze blijven beperkt. Op het terrein schuift de gemiddelde leeftijd lichtjes naar boven. Dat is ook logisch. In de begindagen van het festival was rock’n’roll nog pril en een zaak van jonge mensen. Vandaag zijn we 30 jaar verder en zijn er al twee generaties aangestoken door het virus. Werchter bedient ze allemaal. Het telt heel veel tieners en twintigers maar ook behoorlijk wat dertigers en zelfs veertigers. Het is niet langer een exclusief jongerenfestival maar het blijft wel een jong festival. Een nieuw fenomeen: vaders en zonen, moeders en dochters. De Nederlandse delegatie is gestabiliseerd en zit ongeveer op 10.000 bezoekers per editie.

In 2002 wordt TW Classic geïntroduceerd. Een T/W uit de oude doos als het ware: 1 zomerse weekenddag, 1 podium en artiesten die hun strepen verdiend hebben op het vlak van hitgevoelige pop en rock. Een festival voor muziekliefhebbers, jong en ouder, die zich goed in hun vel voelen. Een mooi eerbetoon aan wat was want de W weekt zich steeds verder los van de T. De naam T/W gaat geruisloos over in Rock Werchter De volgende stap is wellicht dat Werchter het voorvoegsel rock niet meer nodig heeft...

In 2006 is Rock Werchter een vierdaags festival met standplaats Werchter. Liveconcerten zijn populairder dan ooit en dat laat zich merken op de affiche. De meest prominente namen van het derde decennium zijn Arno, Basement Jaxx, The Chemical Brothers, Stephen & David Dewaele (Flying Dewaele Brothers, Soulwax, 2 Many DJ’s), Michael Franti, Ben Harper, Faithless, Lamb, Metallica, Moby, Moloko, Muse, Placebo, Praga Khan, Radiohead, Queens Of The Stone Age en Underworld. In 2008 komt R.E.M. voor de zevene keer naar Werchter. De Amerikanen zijn er in elk decennium van het festival bijgeweest. Werchter behoort tot de grootste festivals op wereldschaal. De collega’s roepen het tot tweemaal toe uit tot Beste Festival. In 2004, 2006, 2007 en 2008 wordt Rock Werchter tijdens de International Live Music Conference (ILMC) door meer dan 1.500 vakbroeders uitgeroepen tot Beste Festival. Het krijgt een Arthur Award voor “de puike organisatie en de indrukwekkende line-up”. Een combiticket kost in 2005 120 euro.

De gebruikelijke zenuwachtigheid rond de affiche wordt in 2007 en 2008 overschaduwd door een hevige polemiek over de prijzen van de tickets en de drankbonnen. Combitickets springen op twee jaar tijd van 132 naar 165 euro. Organisator Herman Schueremans staat naar eigen zeggen voor een dilemma. De gages swingen de pan uit. In 2001 stond het artiestenbudget op 1,3 miljoen euro (voor 51 artiesten). In 2007 is dat opgelopen tot 5,3 miljoen euro (voor 59 artiesten). Er moet gekozen worden tussen afhaken of volgen. Schueremans wil Rock Werchter laten meedraaien in de wereldtop en kiest voor kwaliteit. In die internationale liga blijft Rock Werchter met stip de voordeelaanbieding. Gelijkaardige festivals als Glastonbury en Roskilde zijn flink duurder. Het bewijs is hoorbaar op het terrein: heel wat Britten zakken graag naar het continent af. En zij niet alleen: in 2007 zijn er 57 nationaliteiten aanwezig.