1975 - 1985

Rock Werchter heeft vele suikerooms maar slechts 1 geestelijke vader. Hedwig De Meyer is een ingenieursstudent die tijdens de weekends het Hageland vermaakt met discobar Flash Experience. De liefde voor muziek leidt naar het organiseren van concerten en het opzetten van een festivalletje. In 1975 zet de Belgische band Vulgus onvermoed een lange traditie in gang. De locatie: een tent op de Chiroterreinen van Werchter. De opvallendste bezoeker: reporter Herman Schueremans van het Nederlandse blad Muziek Express die als enige een persaanvraag doet voor het Rock & Blues Festival. Hij heeft een eigen festivalletje in het naburige Herent en oefent hard om concertpromotor te worden. De Meyer en Schueremans vinden elkaar blindelings. Aan de andere kant van het land overtuigt Herman ene Noel Steen uit Koekelare om mee in het festivalavontuur te stappen. De idee: dezelfde internationale affiche die in het eerste weekend van juli op zaterdag in Torhout staat en op zondag in Werchter wordt herhaald.

Op 6 en 7 juli 1977 is Torhout-Werchter (dan nog Woodland Festival Torhout + Rock & Blues Festival Werchter) een feit en krijgt de Nederlandse taal een nieuw woord: ‘dubbelfestival’. Zie trouwens de bijzondere gunstige cijfercombinatie dat jaar voor Werchter: 07/07/77. De jaargang 1978 is nog crucialer. Het is een absoluut sleuteljaar dat de broncode draagt van de latere groei. Zelfs een megatent voor 5.000 mensen is nog een maat te klein voor de onverwacht grote opkomst. Er wordt besloten om in de zomer van 1979 a) grotere oorden op te zoeken en b) in open lucht te gaan. De affiche van 1978 oogt heel divers maar is tegelijkertijd vrij logisch samengesteld. Gruppo Sportivo en Dr. Feelgood zijn laureaten van het concertcircuit dat Schueremans in Vlaanderen uit de klei tracht te trekken, Raymond van het Groenewoud is de eerste Vlaming die in de eigen taal kan rocken, new wave-groepen The Runaways en Talking Heads zijn de voorbodes van nieuwe muzikale tijden. De totaliteit is een internationale en gevarieerde affiche waarvan het geheel de delen overstijgt.

Rock is in die jaren nog geen topsport. Slechts een paar groepen slagen erin om Vorst Nationaal te vullen. Britse en Amerikaanse bands komen bovendien niet gemakkelijk naar – een klein land als - België. Het zalenaanbod is beperkt en rockmuziek blijft een zaak van heel jonge mensen (lees: 15 tot 25 jaar). Een festival is een goede manier om die nadelen te ondervangen. De bundeling van namen verhoogt de kans op veel volk. Veel volk maakt het mogelijk om buitenlandse namen te vragen. Het is geen toeval dat een paar van de eerste en grootste Europese festivals in kleine landen zitten: Pinkpop (NL), Roskilde (DK) en Torhout-Werchter (B). Het is voor hen een interessante manier om op een risico-arme manier een internationale affiche te presenteren. Ook belangrijk: het concertseizoen liep in die tijd van september tot juni. Tijdens de zomermaanden bleef het stil. Een festival werd gezien als een groot slotfeest, de kroon op het werk. Kijk naar Glastonbury (einde juni/begin juli), Pinkpop (begin juni), Roskilde (begin juli) en Werchter (begin juli).

Vier groepen bepalen de kinderjaren van Torhout-Werchter. Het zijn Talking Heads, Dire Straits, U2 en Simple Minds. T/W helpt ze mee groot maken, hun roem straalt ook weer af op het festival. In 1982 viert T/W zijn eerste lustrum. Het kan straffe cijfers voorleggen. In vijf jaar is het bezoekersaantal gestegen van 5.000 naar 65.000. De programmering wordt stilaan een onwrikbaar ‘format’ dat tot halfweg de jaren 90 stand houdt: 8 of 9 namen op 1 festivaldag die een goede mengeling zijn van jong talent, artiesten in de bloei van hun carrière en ‘evergreens’. T/W levert ook andere garanties. Het is - en blijft - een obsessie om een naam pas aan te kondigen als hij helemaal zeker is. De annuleringen blijven zeldzaam. Zelfs wanneer de affiches even lang worden als het menu van een Chinees restaurant.

Artiesten van eigen bodem zijn een hoofdstuk apart. Aan het einde van de jaren 70 lijkt de Belgische rock eindelijk te ontwaken. T/W noteert dat en betuigt zijn sympathie door de grootste talenten als dagopener te vragen. De plaatsen zijn duur. Meer dan de aftrap zit er niet in voor Allez Allez, Jo Lemaire & Flouze, De Kreuners en T.C. Matic. Alleen Raymond van het Groenewoud doet het iets beter. Opmerkelijk: tussen 1983 (The Scabs) en 1992 (opnieuw The Scabs) staat er zelfs niemand met een Belgisch paspoort op de affiche. De dEUS-generatie zorgt halfweg de jaren 90 voor de ommekeer. Vanaf dan is er geen houden meer aan.

Het blijft recordjaren regenen. In 1984 wordt de kaap van 100.000 bezoekers gerond. In 1985 zijn er in Werchter alleen al 63.000 gegadigden. Wielerfanaat Herman Schueremans kan zijn geluk niet op dat jaar. Ludwig Wijnants wint de dag voor het festival een rit in de Ronde van Frankrijk. Hij doet dat in een trui van Tönissteiner-Torhout Werchter-BASF-Humo.In 1987 wint Herman Frison op 4 juli de vierde Tourrit in een trui van Roland–Skala-TW.

DE PODIUMREVOLUTIE. Er is nog meer aan de hand in de rand. In 1984 richten Herman Schueremans en Hedwig De Meyer in witlofdorp Werchter het podiumbedrijf Stageco op. Het ‘steeltowerstysteem’ dat via T/W is geperfectioneerd, zorgt voor een revolutie in de sector. Het bedrijf neemt een hoge vlucht tijdens de jaren 90 met internationale tournees voor U2, The Rolling Stones, Pink Floyd en Metallica. Nu we toch bij de techniek zitten: in de beginjaren van T/W worden licht en geluid ’s nachts van Torhout naar Werchter verhuisd. Afbreken in Torhout, inladen, vervoeren van Torhout naar Werchter (150 kilometer rijden), uitladen én opstellen in Werchter gebeurde op 10 uur.

Drie gespreksonderwerpen domineren de jaren 80: a) de Nederlanders, b) de toiletten en c) de hitte. Torhout-Werchter heeft een uitzonderlijke aantrekkingskracht op de noorderburen. In 1986 is de Nederlandse kolonie 16.000 hoofden sterk in Werchter. Dat is 1 bezoeker op 4. De grootste oorzaak van die betovering, volgens de meegekomen persmensen: de Belgische sfeer. De toiletten groeien uit tot een ‘running gag’. Het zijn er nooit genoeg en er komen er altijd meer. In de loop der jaren groeien ze uit tot een apart sanitair dorp. Het kan warm zijn begin juli en dat kan de hoofden danig verhitten. Vooral op de eerste rijen dreigen er problemen. De brandweer wordt een paar keer ingeroepen om voor afkoeling te zorgen.

In 1986 is Torhout-Werchter een volwassen festival geworden. Het presenteert twee dagen na elkaar eenzelfde affiche met 9 artiesten. Er is 1 podium, er zijn geen videoschermen en kamperen is nog geen absolute noodzaak. De dag begint en eindigt dan ook met een grote file. Torhout-Werchter is een groepsgebeuren. Je gaat er bij voorkeur naartoe met vrienden (school, jeugdvereniging, ... ) én met de bus. Goed afspreken is belangrijk. Vermits er nog geen gsm’s bestaan, worden grote vlaggen neergepoot op de festivalwei. Ze zijn niet alleen een afspraakhulp, ze dienen ook ter aanmoediging van de favoriete groepen. De vestimentaire codes: korte broeken zijn niet ongewoon bij de jongens, merchandising is nog beperkt. Een ticket kost 850 frank (21 euro). In 1986 maakt voor het eerst een minister in functie zijn opwachting. Patrick Dewael is op dat moment minister van Cultuur. Jean-Maire Pfaff landt op Werchter in een blauwe helikopter.